In 1997 kwam Bompeti Iyeli, de oprichter
van Stichting Bayabi Foundation, in Nederland. Twee jaar later ging
hij naar Congo om zijn familie te bezoeken in Kinshasa, de hoofdstad
van Congo. In Kinshasa wonen ca. 5.000.000 mensen. De laaste jaren
zijn er vrijwel alleen door de oorlog ontheemden en vluchtelingen
uit regio gekomen.
Na
een aantal gesprekken met mensen die in Kinshasa wonen, blijkt dat
de strijd tegen de armoede er voor heeft gezorgd dat ontwikkelingsorganisaties
sinds jaar en dag de belangrijkste component vormen van de burgermaatschappij
in Congo. De sociaal-economie is rampzalig: de koopkracht en de levensstandaard
van de Congolezen is naar een absoluut dieptepunt gezakt, de economie
is zo goed als volledig ontmanteld en de werkgelegenheid stelt niets
meer voor. Tegen deze achtergrond proberen die ontwikkelingsorganisaties
de bevolking te helpen om meer greep te krijgen op de eigen levensomstandigheden.
De Congolezen hebben beroepsopleidingen, microkredietverstrekkingen
en alfabetiseringsprogramma’s nodig. Schoolgeld van kinderen
wordt betaald met de winning en verkoop van brandhout wat eigelijk
slecht is voor de milieu.
Het onderwijs bevindt zich in een
toestand die vergelijkbaar is met de gezondheidszorg. De kwaliteit
gaat zienderogen achteruit en omdat de leerkrachten net als het ziekenhuispersoneel
onregelmatig worden betaald, moeten de ouders bijdragen in de kosten
van de school. En dat is uiteraard niet voor iedereen weggelegd. Het
aantal schoolverlaters is dan ook enorm. Meisjes zijn de eerste slachtoffers
van deze situatie: in gezinnen waar niet voor alle kinderen schoolgeld
kan worden betaald, heeft men de neiging om meisjes als eerste thuis
te houden.
Bompeti
kreegt tijdens de gesprekken steeds meer het gevoel dat er iets moest
gebeuren. De bevolking had geen enkel toekomstperspectief en er dreigde
zich hier een humanitaire ramp te gaan afspelen. Congo heeft te lijden
gehad onder het koloniale verleden, nationale en internationale politiek
en een beroerde positie op de internationale markt. Al deze factoren
hebben er voor gezorgd dat Congo op dit moment één van
de meest onderontwikkelde economieën in Afrika kent.
Na onderzoek heeft Bompeti in 2002 besloten de Stichting Bayabi Foundation
op te richten. Het onderzoek was echt nodig, aangezien hulp alleen
mogelijk was als hij bereid zou zijn vaak naar Congo te gaan. Dat
betekende dat hij eerst wilde weten of een structureel project kans
van slagen had. Daarom heeft hij eveneens onderzoek laten doen door
een Congolese wetenschapper. Beiden kwamen onafhankelijk van elkaar
tot de conclusie dat alleen een structureel en integraal project de
situatie op tijd zou kunnen veranderen.
Het Congolese onderzoek toonde ook
aan dat het dorpje Mongobele als basis voor het eerst project de meeste
kans van slagen had. In 2003 ging Bompeti op bezoek naar Mongobele
om te kijken welke projecten waren nodig. Sinds die tijd is Bompeti
al drie keren daar geweest. Inmiddels zijn in Mongobele 60 kinderen
die gratis naar school kunnen en het maken van schoolbanken is ook
al begonnen.